Beweeg-experiment

1. De aanleiding

In elk bewegingsloos consumeren van schermpjes, werkafspraken en ja zelfs boeken verdwijnt ons geleefde lichaam even naar de achtergrond. Voor sommigen meer dan voor anderen. In de aanloop naar als psychotisch gelabelde ervaringen was ik een ‘hoofd op pootjes’. Het hoofdelijk denken stond dusdanig op de voorgrond dat lichamelijke signalen er niet meer langs kwamen, totdat de taal omkeerde en zich uitte als een lichamelijk gevoelde chaos. Het proces van omwoelen van die chaos tot een nieuwe orde is wat omstanders omschreven als psychose. Dichterbij de lijfervaring blijven is voor mij dus een antidotum dat ervoor zorgt dat het teruggefloten worden naar de lichamelijke basis van elke ervaring door middel van die chaos niet nodig is. Het is een dagelijkse oefening die ik met ‘beweegexperiment’ graag uitbreid naar groepsniveau.

2. De opzet

Een groep experimenteert periodiek (bijvoorbeeld wekelijks) met lekker bewegen. Dat pakken we klein aan en binnen een vaste structuur. We komen samen in Enschede. Dan bespreken we hoe we ‘lekker willen bewegen om beter te leven’ en welke kleine verandering een stapje in de goede richting zou zijn. Elke deelnemer omschrijft een set aan bewegingen (eventueel een ‘gedraging’) waar dit voor de deelnemer uit zou bestaan. Het gaat om een bewegingsrepertoire dat bijvoorbeeld ééns per dag uitgevoerd kan worden (maar liever vaker). De deelnemer committeert zich er aan om deze kleine verandering periodiek uit te voeren. Elke deelnemer vertelt tijdens de bijeenkomst hoe het was om de verandering een vol te houden. We reflecteren op elkaars kleine veranderingen en vervolgens formuleren we een nieuw plan voor de volgende periode.

3. De visie in zes woorden

Binnen 1. beweegexperiment 2. experimenteren 3. we met 4. lekker 5. bewegen om 6. beter te leven.

3.1.        Binnen beweegexperiment experimenteren we met lekker bewegen om beter te leven.

Een visie in het Nederlands. Met een Nederlandse titel verzetten we ons tegen de hegemonie van het Engels. De voertaal is Nederlands. Het past bij bewegen in het hier. Hier praten we Nederlands, zonder dat er harde grenzen zijn. Vervlechten met wat hier gangbaar is (Twents) is natuurlijk ook mooi! Of we vervlechten het met wat in de toekomst wellicht gangbaar zal gaan zijn.

3.2.        Binnen beweegexperiment experimenteren we met lekker bewegen om beter te leven.

Het idee voor het periodieke experimenteerritme en het concept van kleine veranderingen in gedragingen is ontleend aan het boek ‘Tiny Experiments’.

3.3.        Binnen beweegexperiment experimenteren we met lekker bewegen om beter te leven.

Een groep van vooralsnog tussen de 5 en 20 deelnemers (i.v.m. de zaalgrootte). Mensen komen en gaan. Er is een vrijwillige bijdrage.

3.4.        Binnen beweegexperiment experimenteren we met lekker bewegen om beter te leven.

Bewegen kan op allerlei manieren. Dat kan met dans zijn zoals ik deed met Raqs Enschede, maar dat kan ook op andere manieren. Tegenwoordig ligt de nadruk op het nastreven van een leven met een bepaalde mate van een meetbaar mechanisch soort bewegen ‘omdat het goed is voor de gezondheid’. Het is zeker niet zo dat lekker bewegen voor mij per se in het teken moet staan van een betere gezondheid. Het staat in het teken van precies dat wat het beschrijft: dat het lekker voelt! Dat zou genoeg moeten zijn. Het ‘meten’ van de geslaagdheid van een experiment gebeurt dus op subjectieve wijze. Ik zou voorstellen dat we onze subjectieve waarneming zo min mogelijk laten beïnvloeden door objectieve metingen en dus geen weegschalen, trackers of andere meetinstrumenten tijdens onze experimenten gebruiken. Of nou misschien wel de kloktijd als dat praktisch is.

3.5.        Binnen beweegexperiment experimenteren we met lekker bewegen om beter te leven.

Leven is bewegen. Hierin onderschrijf ik Maxine Sheets Johnstone. De lijfervaring kan op allerlei manieren centraal staan. Hoe past rust, slapen en stilstand in dit verhaal, kan je je afvragen. Ook bewegingloosheid mag er zijn in de experimenten, maar dan op zijn minst toch wel eentje waarbij de atmosferisch geladen leegheid die dan ontstaat ook lichamelijk doorvoeld wordt en niet -zoals het geval is bij de andere bewegingloosheid die ik omschreef- verwordt tot een bewegingloosheid die in dienst staat van het maximaal kunnen vullen van gedachten over het verleden, de toekomst en vergezichten, of met andere woorden, alles wat níet ‘hier’ en ‘nu’ is.

3.6.        Binnen beweegexperiment experimenteren we met lekker bewegen om beter te leven.

Wat is een ‘goed’ leven? Volgens Hannah Arendt zijn er drie manieren van ‘bezig zijn’ in de wereld die er toe doen als je ‘het goede leven’ wilt leiden. In dat kader is het volgens haar belangrijk te handelen, een werk neer te zetten, en interactief aanwezig te zijn. Deze concepten komen wekelijks langs als we op zoek zijn naar inspiratie voor experimenten, of de waarde van onze experimenten willen wegen.
Handelen begrijpt ze als in het dagelijkse ‘corvee’ van het leven zoals dat hoort bij bijvoorbeeld hygiëne consequent en goed te blijven volhouden. In dat licht kan geëxperimenteerd worden met bewegen. Er zijn bijvoorbeeld heel veel manieren waarop je de vaatwasser in en uit kan pakken.
Een ‘werk’ neerzetten ziet ze als een ‘maaksel’ nalaten aan de volgende generatie(s). Een beweging kan bestaan uit het verplaatsen van materiaal. Elke dag een beetje. Tot er een bouwsel ontstaat. Maar een werk kan ook minder tactiel zijn. Hoe draag je bij aan hoe samengeleefd wordt en werkt het dóór voorbij jouzelf als persoon? Het is één van de denkrichtingen die centraal kunnen staan.
Interactief aanwezig zijn begrijpt Arendt als een vorm van politiek activisme en is speciaal gericht op de publieke ruimte. In onze huidige tijd zie je dat de publieke ruimte steeds minder interactief wordt; bankjes worden weggehaald of vervangen door herontworpen ‘hostile’ varianten, zodra het kan verdwijnen mensen achter hun schermpjes, en de hoeveelheid tijd die we überhaupt buiten de deur besteden neemt af doordat we meer en meer vanuit huis kunnen organiseren. Deelnemers worden dan ook aangemoedigd om (ook) te reflecteren op hoe ze bewegen in de publieke ruimte en op werk.